Khi nhạc sĩ thích cầm mic

Nếu như ngày trước, việc các nhạc sĩ có tiếng nhiều hay ít tự trình bày biểu diễn ca khúc, mà chủ yếu là những đứa con tinh thần của mình, là chuyện không nhiều. Thường thì các nhạc sĩ chỉ hát theo kiểu góp vui mang tính giao lưu, còn những người có giọng, làm hẳn những tour diễn du ca xuyên Việt, thâu âm album như cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ Trần Tiến, Thế Hiển…thì không nhiều. Trong khoảng dăm ba năm trở lại đây, chuyện này trở nên thịnh hành với các lớp nhạc sĩ hậu bối. Đặc biệt là với các nhạc sĩ trẻ mới nổi trên thị trường.

Những thí dụ điển hình

Cách đây không lâu, 4 nhạc sĩ trẻ đang khá đình đám trên thị trường, cùng họ Nguyễn, đã ra mắt một album chung mang tên Nguyễn, đó là Nguyễn Hải Phong, Nguyễn Hồng Thuận, Nguyễn Hoàng Duy và Nguyễn Khắc Việt. Họ hát những sáng tác ăn khách của chính mình. Và hầu hết những người này đều đã kịp khoe giọng trong các album riêng, chung khác phát hành trước đó. Album này như một sự đánh dấu và lăng xê chính thức việc các nhạc sĩ trẻ đi hát là một trào lưu và trào lưu này hứa hẹn được ưa chuộng trong thời gian tới. Năm qua, cũng là năm các album riêng của Vũ Quốc Việt, Lê Cát Trọng Lý, Hoàng Anh Khang, Khắc Việt…

Minh họa rõ nét là trường hợp của ca nhạc sĩ Khắc Việt. Về mặt bằng chung, cái tên của anh hãy còn khá mới, nhưng với giới khán giả trẻ thì các sáng tác của Khắc Việt đã được họ ưa chuộng. nhiều bài đã là hit và được các ca sĩ trẻ săn lùng từ lâu. Được biết đến sau Hoàng Anh Khang khá lâu nhưng mau chóng nổi hơn, nhờ biết cách chọn hướng ca – nhạc sĩ thị trường, bài hát dễ nghe nhưng ca từ không dễ dãi. Nếu như đầu năm 2011, Khắc Việt còn thăm dò thị trường về giọng hát của mình khi ra album chnug với ca sĩ Nam Cường mang tên Lời hứa. Được khán giả đón nhận và dần dà đắt show, ăn khách không kém các sáng tác của mình, Năm 2012, Khắc Việt chuyển hướng hẳn sang con đường vừa sáng tác vừa ca hát chuyên nghiệp…Anh không dấu diếm việc mình sẽ tập trung vào ca hát. “Tôi được đào tạo về thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia, và sáng tác chỉ là bước đệm để lấy đà phát triển cho vai trò ca sĩ. Nhưng vẫn là con đường tôi đang đi: sẽ có những sáng tác mới để hát và thăng hoa cảm xúc. Tôi nghĩ, một người đi hát mà sáng tác được thì có lợi thế và sự chủ động hơn”. Lê Cát Trọng Lý là một thí dụ khác của lối đi này và xem ra, cô nổi danh hơn cả. Bây giờ cái tên của cô không xa lạ với những công chúng cá tính dù Lý luôn tự nhận giọng của mình không hay. Cô cũng đã được vinh danh là nữ nhạc sĩ của năm trong chương trình Bài Hát Việt, giải thưởng Cống Hiến.

Những thí dụ tạm gọi là tạo dựng được ít nhiều tên tuổi của Lê Cát Trọng Lý, Khắc Việt, Anh Khang… đang cho thấy một xu hướng thịnh hành và tạo hiệu quả tốt của việc tạo dựng tên tuổi, dấu ấn riêng trên thị trường từ sự bổ trợ giữa hai công việc sáng tác – ca hát và hé ra một hành trình tạo dựng tên tuổi không mới với xứ người nhưng hãy còn hiếm nơi xứ ta: tự sáng tác, hát những ca khúc của chính mình và bên cạnh đó, không quên gửi gắm nó cho các ca sĩ trẻ gây chú ý trên thị trường phủ sóng. Trong album “Nguyễn” của 4 nhạc sĩ trẻ, chưa xét về giọng hát, nhưng những album kiểu như “Nguyễn” sẽ thành công về mặt quảng bá cho các nhạc sĩ. Từ đó, ca sĩ và thị trường có sự chọn lựa ngược lại những nhạc sĩ này để hợp tác. Đời sống âm nhạc Việt Nam đang có những những chuyển biến tích cực, trong đó một vài nhân tố trẻ đa năng vừa sáng tác, hát và chơi nhạc cụ. Họ đang nắm giữ trong tay lượng khán giả hùng hậu: Có người đã tạo ra thứ âm nhạc thông minh, có chiều sâu và đơn giản. Có người mang đến cho các ca sĩ sức bật và tái tạo năng lượng sau những tháng ngày trôi dài nhàm chán. Có người lại sở hữu nhiều tình khúc ăn khách nhất thị trường chỉ sau một thời gian ngắn. Mỗi người đang khẳng định vị trí của mình với những lối đi rất riêng Cho nên, lối đi của hành trình làm ca – nhạc sĩ hóa ra lại là một hướng tiếp cận công chúng rất hiệu quả, tự lăng-xê mà không phải tốn kém các chiêu trò, scandal trong thời buổi hiện nay đang lắm nghệ sĩ mong nổi tiếng nhưng rất khó tạo dựng tên tuổi.

Rằng hay thì thật là hay

Nối tiếp thành công đó, không ít những nhạc sĩ bắt đầu “bước qua” ánh màn nhung và hát với những album rất cụ thể. Hàng loạt những album nhạc sĩ hát ra đời của Vũ Quốc Việt, Phương Uyên, Trường Huy,… Nhưng sự thành công của các album này bắt đầu có giới hạn. Khán giả không mấy thích thú với chuyện đi tìm mua một album của nhạc sĩ hát nữa. Đồng thời, nhiều ca sĩ cũng bắt đầu tập tành sáng tác tạo nên cuộc cạnh tranh vô hình giữa hai cái gọi là “nhạc sĩ hát” và ca sĩ sáng tác. Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương là 2 ca sĩ có nhiều ca khúc tự sáng tác được đánh giá là thành công.

Nhạc sĩ Trần Tiến từng nửa đùa nửa thật về vai trò ca sĩ của mình: “hát mãi mà người ta vẫn biết đấy là…em của NSND Trần Hiếu”, nên ông tập trung qua việc sáng tác nhạc dù không ai chê giọng ông dở và cũng ít nhạc sĩ nào  gây dấu ấn trong ca khúc của mình, từng có hẳn những chương trình du ca xuyên Việt nổi tiếng như ông.

Nhạc sĩ ra album với vai trò là ca sĩ ngày càng nhiều. “Nhạc sĩ hát” trở nên quá quen thuộc với khán giả, và sẽ xếp những album của các nhạc sĩ này vào loại nào? Liệu đằng sau những album của các nhạc sĩ có ẩn chứa những mục đích nào khác ngoài đam mê ca hát và thị trường âm nhạc có thật sự cần những “nhạc sĩ hát”?

Mi Trà